(Mis)(ge)bruik maken van het systeem

Categories Overig
misbruik het systeem

Naar aanleiding van deze post van Geldnerd een blog over het gebruik van allerlei faciliteiten. De Nederlandse overheid probeert op vele manieren de welvaart in ons land te verdelen. Geld vloeit daarmee van rijk naar arm. Dit gebeurt onder andere via de inkomstenbelasting, waarbij veelverdieners meer afdragen dan mensen met een lager inkomen. Daarnaast kennen we allerlei faciliteiten om de minder welvarende inwoners van ons land te helpen. Denk hierbij aan zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderbijslag, persoonsgebonden budget (voor ziektekosten), studiefinanciering (niet meer helaas), en goedkoop lenen voor studenten.

Dat laatste werd in de blog van Geldnerd afgekraakt, want zo blijkt, studenten gebruiken die goedkope leningen helemaal niet om te studeren! Nee, het geld wordt gebruikt voor vakanties, of als spaarbuffer aangehouden. De meningen hierover zijn erg verdeeld. Veel reacties gaven aan het niet eens te zijn met de wijze waarop een lening vanuit de overheid op deze manier misbruikt wordt. Andere lezers reageerden positief. Zij vinden het slim dat studenten dit doen.

Ik ben zelf van mening dat als het systeem je de mogelijkheid geeft om ergens voordeel van te ondervinden, je dit moet doen. In het geval van een studielening moet je hier wel slim mee omgaan. Als je het gebruikt om van op vakantie te gaan of de nieuwste mobiele telefoon te kopen verklaar ik je voor gek. Lenen om te consumeren blijft dom. Maar is lenen per definitie dom? Ook daar verschillen de meningen nogal over. Ik vind van niet. Lenen om zaken aan te schaffen die hun waarde behouden, in waarde toenemen, of voor een cashflow zorgen kunnen verstandig zijn. Als hetgene dat je aankoopt meer oplevert dan de lening kost is dit bijvoorbeeld een slimme zet.

Zo ook met studieleningen. Stel nou, je leent geld tegen 0% rente. Je zet dit op de bank tegen 0,3% rente. Dan verdien je dus geld! Niet veel, maar een student die deze vorm van arbitrage kan toepassen vind ik een slimme student. In elk geval eentje met financieel inzicht.

Ik ben ook schuldig

Ook ik heb gebruik gemaakt van het systeem. Welliswaar te laat, alleen in mijn laatste studiejaar heb ik bijgeleend. Daardoor is mijn lening niet erg groot. Het geleende bedrag heb ik opgespaard als buffer, en later ook gebruikt om te beleggen. Dat geld levert mij nog steeds veel op. De eerste 2,5 jaar is de lening aflossingsvrij. Daarna gaat de aflossingsfase (15 jaar) in, met een rentevaste periode van 5 jaar tegen 0% rente. Dat is dus gratis geld. En mocht na 5 jaar blijken dat de rente ineens 8% is? Dan los ik in één keer het hele bedrag af.

Een andere vorm van het systeem omzeilen komt aan bod als je gaat samenwonen. Vriendin is laatst bij mij ingetrokken. Ze is ingeschreven op dit adres en woont dus officieel op zichzelf. Omdat ze nog in de oude regeling van de studiefinanciering valt krijgt ze een uitwonende beurs. Dit jaar is het laatste jaar, maar toch. Het dekt voor een groot deel haar kosten (boodschappen, energie etc). Ook in dit rijtje passen toeslagen zoals de zorgtoeslag. Ik krijg die niet, daarvoor is mijn inkomen te hoog. Vriendin ontvangt wel zorgtoeslag. Stel nou dat we een samenlevingscontract hadden opgesteld toen we gingen samenwonen, dan zouden we voor de fiscus automatisch fiscaal partners zijn! Met een gezamelijk inkomen dat haar uitsluit van deze toeslag. Dat hebben we dus maar niet gedaan. Laten we zolang het nog kan gebruik maken van dit soort regels.

Hoe denken jullie over het voor eigen gewin gebruiken van deze faciliteiten?

22 thoughts on “(Mis)(ge)bruik maken van het systeem

  1. Tja, dat laatste vind ik dus wel misbruik van het systeem. Jullie delen de kosten van het samenwonen en je zegt zelf dat je inkomen te hoog is voor toeslagen. Toeslagen zijn er voor mensen die het nodig hebben, en niet die zo slim zijn de mazen in de wet te vinden. Uiteindelijk wordt de prijs van deze slimmigheidjes door ons allemaal opgehoest. Kort door de bocht gezegt betaal ik dus voor jouw beleggingswinst. Vind je het raar als ik zeg dat ik dat geen fijn gevoel vind?

    1. Hoi Ineke, ik snap wat je bedoelt, maar ben het niet met je eens. Je kunt dit namelijk ook omdraaien: de overheid geeft ons de keuze om wel of niet fiscaal partner te zijn. In sommige situaties is het verstandig dit wel te zijn, in andere situaties niet. In ons geval is het beter geen fiscaal partner te zijn, zodat mijn vriendin gebruik kan maken van bepaalde toeslagen waar zij dankzij haar lage inkomen recht op heeft. In sommige gevallen is het verstandiger om wel fiscaal partner te zijn, zodat je dan bijvoorbeeld aftrekposten van beide partners op de partner met het hoogste inkomen (hoogste belastingdruk) mag laten vallen. Ook dat geval zou volgens jou dus misbruik zijn?

      Daar komt bij, mijn beleggingswinst staat los van het feit dat we met z’n allen wel of geen belasting betalen danwel toeslagen ontvangen toch?

      1. Het is een kwestie van geweten, vind ik. Als jij en je vriendin, met wie je kosten van het dagelijkse leven deelt, er niet van wakker liggen dat zij de volle mep aan toeslagen ontvangt dan moet je het vooral doen.

        Noem me naïef of een wereldverbeteraar. Ik vind het best dat ik belasting betaal. Ik hoop dat mijn centen uiteindelijk helpen in het tegengaan van plofklassen, echte armoede on binnen- en buitenland en misstanden in de zorg…..

      2. Je belegt je van belastinggeld (lees toeslagen) wat je nu overhoud omdat je dit dus niet voor je levensonderhoud nodig hebt. Dus ja, indirect heb je die winst over de rug van de belastingbetaler.
        Je bent je toch aan het rechtvaardigen dat jullie de toeslag accepteren, terwijl jullie het eigenlijk niet nodig hebben. Het grappige is dat je jezelf ook nog letterlijk ‘schuldig’ noemt. Dus eigenlijk weet je zelf ook wel dat het volgens de regels wellicht klopt, maar dat er moreel toch wel het een en ander aan mankeert.
        Het zou fijn zijn als dit soort (mis)bruik niet niet mogelijk zou zijn, door inderdaad de belasting voor de lagere inkomens verder te verlagen. Het zou een hoop geld schelen wat weer vrijgemaakt kan worden voor dingen die echt belangrijk zijn….

        Ik vind trouwens het instituut ‘kinderbijslag’ voor de hogere inkomens en hypotheekaftrek voor belachelijk dure huizen ook erg discutabel. Maar goed, volgens de regels kan het allemaal. In mijn ogen klopt er veel niet met deze regels….

        1. Ik ontvang geen euro aan toeslagen. Mijn vriendin wel. Wie zegt dat zij het niet nodig heeft?

          Daar komt bij, jij bepaalt nu voor ons dat wij dit niet nodig hebben. Waar leg je de grens? Wat is nodi? Is een alleenstaande moeder van 3 kinderen terecht een ontvanger van bijstand? Ik zou zeggen van wel toch. Tenzij ze ook nog rookt. Dan is het blijkbaar niet nodig, of in elk geval zou ze met een stukje minder afkunnen. Simpelweg vragen is het nodig is niet zo makkelijk. In mijn ogen toegestaan door de wet, en niet bewust iemand oplichten, dan is het voor mij moreel verantwoord. Doe ik iets illegaals, of moet ik liegen en bedriegen voor m’n geld, dan ga ik te ver.

          1. Ik zou hier nog heel veel op kunnen zeggen, maar dat ga ik niet doen. Jij vind het rechtvaardig wat je doet en ik niet. Let’s agree to disagree oke?

  2. Ja, het schijnt nog steeds een discussiepunt te zijn of je roomser dan de paus moet zijn, of dat je de grenzen van de wet mag opzoeken. Ik blogde een paar jaar geleden ook dat studieschuld aflossen niet onze prioriteit heeft, en ik kreeg veel kritiek dat “die schuld onze belastingcenten zijn” etc, zie hier en hier. Persoonlijk vind ik het opzoeken van de belastinggrenzen een mooie motivatie voor de overheid om het belastingstelsel beter te maken.

    1. Dat ben ik met je eens! Een studieschuld aflossen moet je eigen keuze zijn, binnen de grenzen van wat is toegestaan uiteraard. Als het jouw keuze is (binnen die grenzen) om geen prioriteit te geven aan versneld aflossen dan mag dat van mij. Hoe rot het systeem ook is, er wordt pas wat veranderd als het grote problemen oplevert. De regels worden vanzelf veranderd als teveel mensen misbruik maken van een situatie.

          1. In eelke categorie denk je zelf te vallen? Veel interessantere vraag….
            Jij kent je / jullie situatie als geen ander. Ik kan daar vanaf mijn luie bank natuurlijk niet over oordelen…..

          2. Ik deel mezelf in de categorie in die slim genoeg is om voor zichzelf op te komen. Als iemand mij geld geeft zal ik dat aannemen. Ik trek voor mezelf de grens bij het willens en wetens oplichten van mensen of organisaties om daar beter van te worden. Ik speel het spel volgens de regels, net als mijn buurman die door zijn specifieke situatie recht heeft op bepaalde faciliteiten heb ik in mijn situatie daar ook recht op. Met het verschil dat ik geen toeslagen ontvang, maar gebruik heb gemaakt van een studielening. Iemand anders ontvangt kinderbijslag omdat hij bewust en op eigen initiatief een kind neemt. Is dat ook het opzoeken van de grens?

          3. Haha! Een profiel van ODB zou leuk zijn. Met daarin de kleur van mijn ogen, politieke voorkeuren, en het type vrouw waar ik op val! Nee even zonder gekheid, ik vind het leuk om tegen zaken in te gaan om de discussie aan te wakkeren, maar ik probeer me zeker op deze site te weerhouden van ellenlange politieke discussies. Want een voorliefde voor politiek komt niet in mijn classificatie voor.

  3. Ik heb veel reacties gekregen op mijn stukje, en blijkbaar zijn we er ook in Blogland erg verdeeld over. Het gaat hier om de letter en de geest van de wet. Naar de letter van de wet is er niks aan de hand, het mag. Maar de geest van de wet is anders. In het geval van de studielening: lenen om te studeren. En daarmee is het wel strijdig met de geest van de wet.

    En al die argumenten dat ‘de overheid’ de regels dan maar beter moet maken: ik werk zelf voor die overheid, en dat is verdomde moeilijk. Er zijn hele bedrijfstakken die als businessmodel hebben om regels te kunnen ontwijken. Als iemand regels wil ontduiken is er altijd wel een weg. Ik vind zelf dat we als burgers ook een morele plicht hebben om naar de letter en de geest van de wet te handelen. Anders rest ons chaos. En al dit misbruik (sorry, ik heb er geen ander woord voor) zorgt er wel voor dat we allemaal meer belasting betalen. Waar we dan ook weer over klagen.

    Van mij mag het allemaal een stuk eenvoudiger. Schaf al die speciale regelingen maar af. Dan maar iets meer (her)verdelen via de inkomstenbelasting.

    1. Ik ben het wel eens met je laatste opmerking. Laten we vooral het systeem eenvoudiger maken. Geen toeslagen voor lage inkomens meer, maar een lagere inkomstenbelasting over de eerste X duizend euro. Zelfde effect in mijn ogen. En minder complexe regels zorgen ook voor minder loopholes om ze te omzeilen.

    2. Betwijfel of letter en/of geest van een wet vandaag de dag nog bepaalbaar is. Zou er de Handelingen op na moeten slaan. Feit is, denk ik, dat bij beslissingen die (wetstechnisch) worden genomen er weinig tot geen rekening wordt gehouden met de uitvoerbaarheid. De overheid, lees ambtenarij, bedenkt geen regels maar voert uit wat de 150 uitverkorenen bedenken en wordt bevestigd door de 75 primus inter pares en paart daar uitvoeringsregels aan. Je hebt het over “bedrijfstakken … ontwijken en “iemand regels wil ontduiken … een weg”. 2 Verschillende zaken, iemand die ontwijkt maakt geen misbruik!. De morele verplichting? Wanneer de wetgever (staatsrechtelijk gezien) niet in staat is duidelijk te maken hoe eea zich verhoudt, wat verwacht je van de burger?

      Daarnaast ben ik nog steeds van mening dat Carthago moet worden vernietigd. (In dit kader: lees Toeslagen en de afhankelijk van 75% van de bevolking daaraan moet worden tenietgedaan. Let op het koopkrachtcircus binnenkort)

      1. Eens, vooral je laatste stelling. Ik ben voor afschaffing van allerlei regelingen, als de laagste schijven van de inkomstenbelasting dan omlaag kunnen. Zelfde netto effect met minder regel- en controledruk. Zou voor iedereen beter moeten zijn.

  4. Zolang je maar binnen de lijntjes kleurt ben je gek als het het systeem niet gebruikt! Je kan dit misschien onethisch vinden, en misschien is dat ook wel zo, maar daarmee benadeel je je zelf wel enorm. Vraag is of je dat acceptabel vindt. Ik heb zelf nooit een studiebeurs gebruikt om goedkoop te lenen. Stom, had ik wel moeten doen, bv voor het kopen van een huis. Hadden we er nu een stuk beter voorgestaan financieel. Ach, weet alles maar eens achteraf 😉

    1. Tja, achter is altijd makkelijk! Wel eens dat zolang je binnen de lijntjes kleurt je safe zit. Dat is voor mij ook de richtlijn.

Reageren op dit bericht