Dr. Doom had gelijk: crises en de yield curve

Dr. Doom, Opa Geldnerd, het maakt niet uit hoe je hem noemt. Hij had wel gelijk in zijn post waarin een crisis voorspeld werd. Vandaag kijk ik naar een indicator van vorige crises, de yield curve.

Yield curve

De yield curve is een grafiek van het rendement (yield) van beleggingen met een vast rendement, zoals obligaties. Op deze curve wordt het rendement uitgezet van beleggingen met een korte looptijd tot en met een lange looptijd. In goed functionerende economieën zal de lijn omhoog lopen, simpelweg omdat leningen met een kortere looptijd een lagere rente kennen dan leningen met een langere looptijd.

Voor de partij die geld uitleent, zeg de bank, is dit logisch. Je verdient namelijk geld aan je investering (het uitlenen van geld in dit geval) als je rente hoger is dan de inflatie. Hoe langer de termijn is waarop je geld uitleent, hoe meer je je moet indekken tegen het risico dat de inflatie al je rendement opeet.

Amerika

Zoals gezegd hebben goed lopende economieën een oplopende yield curve. Het gaat slecht als de curve afvlakt of zelfs negatief wordt. In het verleden is dit altijd een indicatie geweest van een slechte periode op de beurs. Kijk maar naar de grafieken op deze pagina, die het verschil weergeeft tussen de rente op Amerikaanse obligaties met een looptijd van 10 jaar en van 2 jaar. Normaal gesproken is het verschil positief, de rente van een 10-jaarslening is hoger dan van een lening voor 2 jaar.

Afbeelding via DanielAmerman.com

Elke keer als dit verschil negatief wordt, dus als de kortere leningen duurder worden dan lange leningen, zie je dat er een recessie op volgt.

Op dit moment zien we de Amerikaanse yield curve al afvlakken. De rente op kortlopende obligaties stijgt, maar die van langlopende leningen stijgt nauwelijks.

Eurozone

Ook in Europa zien we een soortgelijk fenomeen. Kijk maar naar de curves van nu en de vorige twee jaren.

Eurozone yield curve. Data en grafiek via ECB.

Het lijkt er echter wel op dat Europa nog iets achterloopt op de VS wat betreft de yield curve. Je ziet dat de curve in 2016 wat vlakker was dan in 2017, maar in 2018 weer afvlakt.

Kijkend naar de Amerikaanse grafieken op de gelinkte pagina’s zou je kunnen concluderen dat als de renteontwikkelingen doorgaan zoals ze nu doen, we rond 2020 in een recessie terechtkomen. Voor Europa kan dit dan iets later zijn,  bijvoorbeeld in 2021.

Recessie

Uiteraard weet ik dat we de markt niet moeten timen, maar dit is wel een signaal. Als kortlopende schulden namelijk duurder worden dan schulden met langere renteperioden, zullen veel banken minder geld willen uitlenen voor de langere termijn. Het is immers lucratiever om geld op de korte termijn uit te lenen, en ook nog eens minder risicovol.

Dat betekent dat banken de eisen strenger gaan maken. Alleen diegenen met een hele goede kredietwaardigheid krijgen nog leningen.

De partij die de lening neemt, heeft echter precies omgekeerde belangen. Hij, zij of het bedrijf (lekker genderneutraal), wil met lage rentes juist deze rente zo lang mogelijk vastzetten maar dit kan vaak niet omdat de eisen strenger worden. Dat maakt dat bedrijven minder lenen om te investeren in groei, en particulieren minder lenen voor hun hypotheken. Daardoor zullen zowel economische groei en de huizenprijzen zakken, met andere woorden, een recessie.

Het lastige is natuurlijk het voorspellen van het moment van de recessie, niet van het feit dat die komt. Dat betekent dat wij als kleine beleggers gewoon door moeten gaan met de buy-and-hold strategie, en waarschijnlijk niet moeten proberen de markt te timen. Al is het wellicht wel slim om de yield curve in de gaten te houden. Je kan er wellicht verliezen mee inperken. Al was het maar om te bepalen hoe en wanneer je langlopende obligaties of deposito’s in je portefeuille op wil nemen.

15 Comments

    1. Haha! Zo pessimistisch ben ik helemaal niet! Ik probeer hier objectief te kijken naar een indicator die tot nu toe altijd een recessie heeft voorspeld, maar op dit moment alleen tekenen laat zien van zwakte, nog niet dat we in een recessie zitten. Vandaar dat ik geen 2019 roep.

  1. Mr Doom heeft pas gelijk als er daadwerkelijk crisis is;-). MrMoneyMustache heeft onlangs ook een heel lijstje van crisis indicatoren aangegeven.
    Persoonlijk denk ik niet dat een crisis zo goed te voorspellen valt, maar je kunt er redelijk zeker van zijn dat het feest binnen 5 jaar gaat beginnen. En de kans dat de crisis dieper zal zijn dan de huidige koers is immens groot, dus is het niet verstandig om te beleggen.

    1. Waarom is die kans groter? Lijkt me goed om het te onderbouwen.
      Tijd in de markt is veel belangrijker dan timen van de markt,dus de laatste opmerking over beleggen is wat vreemd.

    2. Je hebt gelijk, je kan de timing bijna nooit voorspellen. Als je dat wel kan word je schatrijk. Binnen 5 jaar klinkt me redelijk aannemelijk. Als ik zou moeten gokken zou ik 2021 zeggen.

      Maar waarom denk je dat de crisis dieper zal zijn dan de voorgaande?

  2. Welkom bij de doemdenkers… En zelfs geld-is-tijd sluit zich aan. Want als het doem-feest binnen 5 jaar begint, zijn we dichter bij de volgende crisis dan bij de vorige…

  3. Ik ben benieuwd! Ik heb zeker wel het idee dat er eentje aankomt, maar kan daar nog niet direct een tijdsbestek aan vasthangen. Dit klinkt niet geheel onlogisch, ik had het zelf misschien zelfs nog wel iets eerder verwacht dan binnen een jaar of 3. Maar: dit keer ben ik volgens mij beter voorbereid op wat gaat komen en wordt het hopelijk gewoon vooral kansen grijpen 😉

  4. Er komt altijd een recessie aan, volgend jaar of het jaar erna, of over 5 jaar. Beetje zoals de klok 2x per dag goed staat. Er zijn een hoop doom denkers die roepen vanaf de zijlijn (niet mee beleggen bijv) en dan over 5 jaar zeggen “zie je wel”. Maar dan niet beseffend dat hun geld 5 jaar lang niets heeft staan doen

Reageren op dit bericht

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.